SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
0
2
0
9
3
6
Di tích lịch sử - văn hóa Thứ Năm, 06/11/2014, 19:05

Tháp cổ Vĩnh Hưng – Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia

Tọa lạc tại ấp Trung Hưng 1B, xã Vĩnh Hưng A, huyện Vĩnh Lợi. Đây là di tích đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1992.

 

Quang cảnh Tháp cổ Vĩnh Hưng

Tháp cổ Vĩnh Hưng được xây dựng trên một doi đất có diện tích khoảng 100m, cửa Tháp quay về hướng Tây, bình diện chân Tháp hình chữ nhật với hai cạnh là 5,6m và 6,9m. Chiều cao của Tháp là 8,2m (tính từ nền Tháp). Toàn bộ 03 mặt Đông – Nam – Bắc được xây bằng gạch. Tường của chân Tháp dày 1,8m, càng lên cao độ dày của tường càng mỏng, vách tường được dựng nghiêng dần lên phía đỉnh tạo thành vòm cuốn, có giả thiết cho rằng loại gạch dùng để xây Tháp làm bằng đất sét và bả thực vật. Các viên gạch này kết dính với nhau bằng một loại keo thực vật mà không cần đến các chất liệu xi măng hay vôi vữa như ngày nay. Điều đó thể hiện sự sáng tạo và bàn tay khéo léo của các nghệ nhân dựng Tháp xưa kia. Qua khảo sát cho thấy, Tháp được xây dựng bằng 02 loại gạch khác nhau về màu sắc, loại gạch màu đỏ dùng lát nền, xây từ chân Tháp đến độ cao 4m. Từ 4m trở lên, người ta xây bằng loại gạch màu trắng. Sự pha trộn 02 loại gạch xây Tháp cho thấy trước đây đã có dấu hiệu tu bổ Tháp.

Trước đây, ngôi Tháp được biết đến bằng tên gọi là Tháp Trà Long hay Tháp Lục Hiền. Vào đầu thế kỷ XIX, các nhà khảo cổ người Pháp đã đến Tháp để khảo sát và nghiên cứu (vào những năm 1911, 1917, 1959). Trong đó, có nhà khảo cổ Pát - măng - tri - ê đã viết bài nghiên cứu về Tháp và đưa vào tập san giảng dạy của Trường Viễn Đông Bác Cổ (Hà Nội). Đến năm 1990, Bảo tàng Minh Hải kết hợp với các nhà khảo cổ tiến hành khảo sát, khai quật thăm dò trước cửa Tháp (cách chân Tháp 2,6m) đã tìm thấy nhiều mảnh gốm vỡ, cà ràn, bàn nghiền bằng đá, các bức phù điêu bằng đất nung, tượng đá, cọc gỗ… với những tư liệu đã tìm thấy, các nhà khoa học khẳng định Tháp Vĩnh Hưng là một công trình kiến trúc có từ thời kỳ văn hóa Óc Eo.

Bên trong Tháp được bố trí rất đơn giản

Tháp Vĩnh Hưng là một công trình kiến trúc độc đáo, có giá trị về mặt lịch sử và cũng là một công trình Tháp còn lại duy nhất ở Nam Bộ. Với giá trị ấy, năm 1992 Tháp Vĩnh Hưng được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Trãi theo dòng thời gian và bị tác động của thiên nhiên nên kiến trúc Tháp đã có sự biến dạng. Nay, khi nhìn vào Tháp chúng ta thấy cấu trúc của Tháp rất đơn giản, mộc mạc, trên Tháp không còn những chổ lồi ra thụt vào hay những mảng phù điêu trang trí,… Để chống xuống cấp cho di tích này, năm 1993, Bộ Văn hóa – Thông tin đã đầu tư 20 triệu đồng để chống sự xuống cấp của Tháp. Để tránh sự tác động của con người, động vật… năm 1995 Bảo tàng Minh Hải xây dựng hàng rào và đào con mương xung quanh để bảo vệ Tháp. Trong quá trình đào con mương xung quanh Tháp cũng đã tìm thấy nhiều mảnh đất nung, tượng đá… đến năm 2002, để đáp ứng cho công tác lập dự án tu bổ cho Tháp Vĩnh Hưng. Bộ Văn hóa – Thông tin cho khai quật 1.000m2 xung quanh chân Tháp. Trong lần khai quật này đã làm lộ chân móng của Tháp. Móng của Tháp được làm bằng một khối gạch nhỏ trộn với một loại keo thực vật, bốn gốc của chân Tháp được kê 04 tảng đá ong có cạnh khoảng 01m. Ngạch cửa được làm bằng Sa thạch. Bình diện chân móng của Tháp có hình vuông (cạnh dài khoảng 20m). Cách chân móng Tháp khoảng 0,5m có một lớp cát trộn với keo thực vật bao xung quanh (lớp cát này có chiều sâu khoảng 0,5m, rộng 0,5m). Qua đợt khai quật, các nhà khảo cổ còn tìm thấy nhiều hiện vật bằng đá, bằng đồng… và phát hiện nơi đây đã từng tồn tại 03 thời kỳ văn hóa đó là: Thời kỳ văn hóa từ thế kỷ V đến thế kỷ IX; từ thế kỷ IX đến thể kỷ X và thời kỳ từ thế kỷ X đến nay.

Trong những năm chống Mỹ, Tháp Vĩnh Hưng còn là nơi trú ẩn của các chiến sĩ du kích xã. Theo nhân dân địa phương kể lại, lúc đó giữa lòng Tháp mọc lên một cây sộp to lớn, rễ của nó phủ cả trong lẫn ngoài Tháp. Lợi dụng địa thế đó, du kích địa phương trèo lên đỉnh Tháp xếp gạch xung quanh tạo thành hầm để ẩn nấp mỗi khi có giặc đến bao vây, có nhiều lần xe quân sự của địch đến tận chân Tháp mà không phát hiện được du kích của ta đang ẩn núp trên đó.

Hiện nay Bảo tàng Bạc liêu là nơi đang lưu giữ và trưng bày những cổ vật quý hiếm đã khai quật được tại tháp cổ Vĩnh Hưng, là “bộ sưu tập” hết sức quý giá với nhiều tượng đá, đồng, gốm, đá quý, ngói và cả những loại hình mảnh gốm vỡ đánh dấu một giai đoạn tồn tại và phát triển khá dài của quần thể di tích tháp cổ. Tất cả những hiện vật này đã giải mã cho nhiều vấn đề có giá trị lịch sử cao. Theo nghiên cứu thì tuổi của những hiện vật tìm thấy được trong địa tầng của tháp cổ có niên đại cách đây từ 900 năm đến hơn 1.000 năm.

Tháp còn là nơi để các bạn đoàn viên, thanh niên giáo dục truyền thống

Tháp Vĩnh Hưng là một di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu và đặc biệt của tỉnh Bạc Liêu. Để phát huy tốt giá trị của di tích, năm 2005 UBND tỉnh đã lập dự án tu bổ một số hạng mục công trình của Tháp bị xuống cấp với số tiền khoảng 4 tỷ đồng; năm 2013 UBND tỉnh tiếp tục lập dự án tu bổ, tôn tạo di tích giai đoạn 1 với nguồn vốn 11 tỷ 500 triệu đồng bao gồm nhiều hạng mục công trình như xây dựng nhà trưng bày, nhà tiếp khách, xây dựng hạng rào… nơi đây sẽ hứa hẹn là một địa điểm du lịch đầy tiềm năng của huyện Vĩnh Lợi nói riêng và của tỉnh Bạc Liêu nói chung.

Ban Biên tập

 


Số lượt người xem: 2367 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày