SỐ LƯỢT TRUY CẬP

2
0
2
0
9
1
9
Di tích lịch sử - văn hóa Thứ Năm, 06/11/2014, 11:20

Trận đánh Đồn Cầu Trâu năm 1962 - Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh

Khu di tích lịch sử trận đánh Đồn Cầu Trâu năm 1962 tọa lạc tại ấp Trà Ban II, xã Châu Hưng A, huyện Vĩnh Lợi (trước đây thuộc huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng). Cách Trung tâm huyện khoảng 04km về hướng Bắc (theo Quốc lộ 1A). Khu di tích đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2009.

 

 

Quang cảnh di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Trận đánh Đồn Cầu Trâu năm 1962

Năm 1962, đế quốc Mỹ chính thức thi hành kế hoạch Stalây – Taylo đẩy mạnh mọi hoạt động thực hiện chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”. Chúng liên tục mở những cuộc hành quân lớn, càn quét khắp chiến trường Việt Nam để tiêu diệt lực lượng cách mạng. Về quân sự, chúng bắt đầu thực hiện các chiến thuật “Tân Kỳ”, “Trực thăng vận”, “Thiết xa vận”, “Bủa lưới phóng lao” bằng các phương tiện chiến tranh tối tân để đánh phá các cơ sở và phong trào cách mạng. Đồng thời, thực hiện “Quốc sách ấp chiến lược” để bình định miền Nam.

Để chủ động giành thắng lợi cho cách mạng miền Nam. Tháng 2/1962, Bộ Chính trị sau khi phân tích đánh giá tình hình mọi mặt đã chủ trương: kiên quyết đẩy mạnh đấu tranh chính trị, quân sự, giành và giữ thế chủ động, đẩy địch vào thế bị động, tích cực xây dựng lực lượng về mọi mặt, ra sức chống phá kế hoạch Stalây – Taylo, mở rộng hơn nữa phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, tăng cường chặt chẽ hơn nữa khối Đại đoàn kết toàn dân, khơi sâu hơn nữa mâu thuẫn nội bộ của địch.

Tháng 5/1962, tại xã Long Điền, huyện Giá Rai, Tỉnh ủy đã chủ trương: “Phát động phong trào chiến tranh nhân dân rộng khắp, đẩy mạnh tiến công chính trị và vũ trang, kết hợp đấu tranh chính trị, vũ trang và binh vận, tập trung chống, phá ấp chiến lược, chống càn quét lấn chiếm. Tăng cường xây dựng lực lượng vũ trang và lực lượng chính trị, xây dựng vùng nông thôn, giải phóng thành hậu phương vững chắc làm chổ dựa cho cuộc chiến tranh nhân dân. Nhiệm vụ chống, phá ấp chiến lược được xem là nhiệm vụ trung tâm trong thời gian này”.

Đồn Cầu Trâu được địch xây dựng năm 1960, trên phần đất lấy của gia đình ông Quách Hiệp Hưng với diện tích hơn 3.000 m2. Địch cho xây dựng Đồn Cầu Trâu nhằm mục đích cắt đứt giao thông liên lạc của quân ta giữa Đông và Tây trên tuyến quốc lộ 4 (nay là quốc lộ 1A) và đường thủy (kênh Cầu Trâu) đã gây rất nhiều bất lợi cho ta. Đồn Cầu Trâu do 20 tên dân vệ chốt giữ, khét tiếng gian ác, đã gây nhiều nợ máu do tên On chỉ huy. Đồn được bố trí 03 lôcốt ở 03 vị trí quan trọng, tạo thành một hình tam giác nhằm cắt đứt liên lạc và vận chuyển đường thủy, bộ của ta. Lôcốt hướng Đông Nam địch kiểm soát đường kênh Cầu Trâu và đoạn quốc lộ 4, phía Nam. Lôcốt hướng Đông Bắc địch kiểm soát đoạn quốc lộ 4 phía Bắc và lôcốt ở phía Tây của địch đề phòng quân ta từ Châu Thới, Vĩnh Hưng đánh vào. Giữa 03 lôcốt này có 01 lôcốt Chuồng Cu, là cao điểm được bố trí ở trung tâm nhằm quan sát các hoạt động xung quanh. Toàn bộ khu vực đồn Cầu Trâu được bao bọc bởi 03 lớp kẽm gai và mìn, khoảng cách mỗi lớp là 2m. Hai lớp trong là kẽm gai thường và lớp bên ngoài là kẽm gai có hình mốc ó.

Do đó, để mở tuyến giao thông liên lạc thuận lợi cho việc chỉ đạo, lãnh đạo với các cơ sở. Vào giữa năm 1962, Thường vụ Tỉnh ủy và Thường vụ Huyện ủy huyện Thạnh Trị chỉ đạo cho lực lượng địa phương quân, bằng mọi cách phải tiêu diệt cho được Đồn Cầu Trâu. Sau một thời gian nghiên cứu địa hình của tổ trinh sát đặc công, do đồng chí Mai Thanh Thế làm Tiểu đội Trưởng chỉ huy về báo cáo. Huyện đội Trưởng là đồng chí Đặng Văn Nuôi (Chín Hỏa) đã tổ chức họp lên kế hoạch tác chiến. Trước khi đánh thực tế, đơn vị đã tổ chức phối hợp thực tập đánh giả nhiều lần. Sau đó, địa phương quân huyện Thạnh Trị hạ quyết tâm đánh tiêu diệt Đồn này.

Lực lượng của ta gồm có 34 đồng chí, do đồng chí Lưu Tấn Tài - Đại đội Trưởng trực tiếp chỉ huy và phân công đồng chí Mai Thanh Thế chỉ huy 03 mũi trinh sát đặc công đánh mở đường. Trước khi ra trận, đồng chí Mai Thanh Thế đã thề: “Quyết diệt sạch lũ giặc trong Đồn trả thù cho đồng bào, đồng chí, dù có phải hy sinh cũng quyết hoàn thành nhiệm vụ”.

Theo kế hoạch tác chiến, lực lượng của ta xuất phát từ xã Châu Thới lúc 19 giờ ngày 28/7/1962 và đi tắt đường đồng đến vị trí đồn Cầu Trâu tập kết, theo sự phân công bố trí của đồng chí Lưu Tấn Tài - Đại đội Trưởng, lực lượng được chia ra làm 6 tổ, trong đó tổ 1 đến tổ 5, mỗi tổ có 3 đồng chí và tổ 6 còn lại có 19 đồng chí được phân công nhiệm vụ cụ thể. Sau khi bố trí lực lượng theo phương án tác chiến, đúng 01 giờ sáng ngày 27/6/1962 âm lịch, nhằm ngày 29/7/1962 dương lịch, tổ đặc công do đồng chí Mai Thanh Thế chỉ huy ôm mìn đột nhập đánh mở đường. Lập tức ba mũi chủ lực đồng loạt đánh thẳng vào 3 lô cốt của địch ở 3 góc.

Trận đánh diễn ra rất ác liệt ngay từ đầu, vừa vượt qua giới tuyến phòng ngự của địch, đồng chí Mai Thanh Thế đã bị thương ở ngực. Khi xung phong, tay trái bị mảnh lựu đạn cắt gãy (chưa đứt lìa). Đồng chí nhờ đồng đội cắt hẳn đi cho khỏi vướng, nhưng đồng đội không nở cắt. Không do dự, đồng chí đã tự mình dùng lưỡi lê cắt bỏ cánh tay gãy, sau đó được đồng đội tạm băng rồi dẫn tổ mũi nhọn của mình tiếp tục xông lên. Địch vẫn điên cuồng chống cự. Sau một giờ chiến đấu, ta tiêu diệt toàn bộ 3 lô cốt ở 3 góc, còn lại cao điểm lô cốt Chuồng Cu (ở giữa Đồn) được xây dựng kiên cố, trên cao hỏa lực mạnh làm lực lượng ta một số bị thương và hy sinh.

Với quyết tâm tiêu diệt bằng được lô cốt Chuồng Cu để hoàn thành nhiệm vụ. Đồng chí Mai Thanh Thế dù bị thương nặng nhưng vẫn xin tình nguyện ôm mìn xông vào đánh cao điểm này. Một quả lựu đạn nổ gần, văng mảnh vào trán và dập nốt cánh tay phải của đồng chí. Ban chỉ huy cho ngay 2 chiến sĩ cáng đồng chí ra ngoài, song đồng chí nhất định nói: “nhiệm vụ của tôi chưa hoàn thành, nhất định tôi không rời trận địa, xin cứ cho tôi ở đây với anh em!...” và đồng chí tiếp tục vừa quan sát địch, vừa động viên đồng đội chiến đấu. Trên lô cốt Chuồng Cu còn sót lại hai tên vẫn quyết liệt cố thủ, chúng dùng lựu đạn ở trên ném xuống. Lực lượng của ta do hết mìn, đơn vị đành phải rút về ấp Giồng Bướm A thuộc xã Châu Thới để bảo toàn lực lượng. Trên đường rút quân về, dù bị thương rất nặng đồng chí Mai Thanh Thế vẫn bình thản trước khi trút hơi thở cuối cùng và còn hô khẩu hiệu “Bác Hồ muôn năm!”.

Kết quả trận đánh đồn Cầu Trâu ta tiêu diệt được 18 tên địch, chiếm được toàn bộ 3 lô cốt. Lực lượng của ta hy sinh 5 đồng chí, trong đó có đồng chí Mai Thanh Thế đã nêu cao tấm gương hy sinh, dũng cảm, sống oanh liệt, chết vẻ vang, giữ vững quyết tâm chiến đấu đến cùng. Ở đồng chí, luôn luôn thể hiện tinh thần đoàn kết lập công tập thể và tình yêu đồng đội sâu sắc, sẵn sàng nhận khó khăn về mình, nhường thuận lợi cho các đồng chí khác. Cho nên trong buổi lễ truy điệu ngày 29/7/1962 tại ấp Giồng Bướm A, xã Châu Thới, đồng chí Mai Thanh Thế được đơn vị kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Với hành động anh hùng và cả quá trình tham gia đánh giặc, lập nhiều chiến công. Ngày 5/5/1965, đồng chí Mai Thanh Thế được Ủy ban Trung ương Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng Huân chương quân công giải phóng hạng III và danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng”.

Trận đánh Đồn Cầu Trâu năm 1962 giành được thắng lợi theo kế hoạch đề ra. Thành tích đó thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm của các chiến sĩ địa phương quân huyện Thạnh Trị. Đặc biệt trong đó có tấm gương anh dũng ngoan cường, sống oanh liệt, chết vẻ vang, giữ vững quyết tâm chiến đấu tới cùng của anh hùng liệt sĩ Mai Thanh Thế, góp phần trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Hiện nay, Khu di tích trận đánh Đồn Cầu Trâu năm 1962 đã được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đầu tư tu bổ và tôn tạo nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di tích. Đây cũng là nơi các bạn đoàn viên, thanh niên cũng như học sinh trên địa bàn thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt nhằm ôn lại truyền thống vẻ vang của cha, anh ta ngày trước.

Ban biên tập

 


Số lượt người xem: 2494 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày